Belastingsluiproutes, ook via Nederland, kosten Washington jaarlijks $ 100 mrd

De Verenigde Staten hebben zich ten doel gesteld de staatsschuld de komende tien jaar terug te dringen met ten minste $ 3000 mrd.

Bron: FD, 10 oktober 2011

Belastingsluiproutes, ook via Nederland, kosten Washington jaarlijks $ 100 mrd

Olivier van Beemen; maandag 10 oktober 2011  

De Verenigde Staten hebben zich ten doel gesteld de staatsschuld de komende tien jaar terug te dringen met ten minste $ 3000 mrd. Wanneer de overheid erin zou slagen alle vennootschapsbelasting te innen die Amerikaanse multinationals ontwijken via buitenlandse belastingconstructies die onder andere via Nederland lopen, zou dat goed zijn voor een derde van de totale doelstelling. Dat komt neer op $ 100 mrd per jaar.

De senatoren Carl Levin en Kent Conrad, beiden Democraat, hebben daartoe een wetsvoorstel ingediend genaamd Stop Tax Haven Abuse Act, de 'stop-misbruik-via belastingparadijzenwet'.

Nederland stond ruim twee jaar geleden in de VS één dag te boek als belastingparadijs, maar werd na fel verzet van het ministerie van Financiën in Den Haag en de ambassade in Washington van de zwarte lijst verwijderd. Talrijke Amerikaanse experts, onder wie Edward Kleinbard, voormalig stafchef van het belastingcomité in het Congres, beschouwen Nederland echter nog steeds als belastingparadijs.

Belastingontwijking al twintig jaar op politieke agenda

In het huidige wetsvoorstel krijgt de Amerikaanse minister van financiën het recht speciale maatregelen te nemen tegen buitenlandse overheden of financiële instellingen die belastingheffing in de VS belemmeren. Bankrekeningen en creditcards zouden kunnen worden geblokkeerd.

Ook zouden de belastingdienst IRS, de financiële waakhond SEC en de recherche meer bevoegdheden krijgen ter controle van Amerikaanse bedrijven, die verplicht zouden worden een transparante boekhouding te voeren.

De bestrijding van belastingontwijking staat al twintig jaar op de politieke agenda in Washington, vooralsnog met beperkt resultaat. Levin probeerde in 2005 en 2007 soortgelijke wetgeving door het Congres te loodsen, en hoewel hij steun kreeg van toenmalig senator Barack Obama, kreeg zijn voorstel in beide gevallen onvoldoende stemmen voor een meerderheid.

Niet eerlijk voor kleinere bedrijven

'Ik heb goede hoop dat er ditmaal wel voldoende steun is', zegt belastingexpert Scott Klinger van Business for Shared Prosperity, een netwerk dat opkomt voor de belangen van kleinere ondernemers. 'Ons land is op dit moment tot op het bot verdeeld over begrotingszaken, maar over één ding is bijna iedereen het eens: het is oneerlijk dat kleinere bedrijven die alleen op de binnenlandse markt opereren en de meeste banen scheppen, de volle mep betalen, terwijl multinationals profiteren van allerlei voordelen en hun geld doorsluizen naar andere landen.'

De volle mep is in de VS 35% van de winst, een van de hoogste tarieven ter wereld. Maar dankzij een waaier aan voordelen staan ondernemingen vaak niet meer dan een kwart af en multinationals betalen vaak nog veel minder, omdat zij een groot deel van hun in de VS behaalde winst via ingenieuze constructies onderbrengen in landen met een fiscaal gunstig klimaat.

Google

Door tal van voordelen hoefde vliegtuigbouwer Boeing de afgelopen drie jaar geen dollar belasting af te staan aan de IRS, ondanks een winst van $ 10 mrd in die periode. General Electric (GE) deed het nog beter: vorig jaar maakte het bedrijf ruim $ 14,2 mrd winst en kreeg het op de koop toe een belastingcadeau van $ 3,2 mrd bijgeschreven.

Google onderscheidde zich door een belastingroute via Ierland, Nederland en Bermuda, de 'Double Irish Dutch Sandwich', met als gevolg dat de internetreus niet meer dan 2,4% taks betaalde over winst uit het buitenland.

Boekhoudkundige gymnastiek

Multinationals hoeven over buitenlandse tegoeden geen belasting te betalen, waardoor er volgens schattingen $ 1000 mrd offshore 'geparkeerd' staat, een bedrag dat niet wordt geïnvesteerd in de Amerikaanse economie en evenmin ten goede komt aan aandeelhouders.

Zakelijk succes is in het huidige Amerikaanse systeem volgens topman Paul Egerman van technologiebedrijf eScription 'niet gebaseerd op de kwaliteit van producten en dienstverlening, maar op boekhoudkundige gymnastiek', zo zei hij in The New York Times.

'Wereldleiders in belastingontwijking'

Bij GE werken bijna duizend man op de fiscale afdeling, van wie velen op zoek moeten gaan naar mazen in de wet om de lastendruk te verlagen. Bovendien investeerde het bedrijf de afgelopen tien jaar $ 200 mln in lobbyactiviteiten.

'Lobbyisten mogen blij zijn dat ze niet zonder meer kunnen worden aangeklaagd voor meineed', zegt Kleinbard, die tegenwoordig hoogleraar recht is aan de University of Southern California in Los Angeles. 'Amerikaanse bedrijven genieten nu een bijzonder laag tarief op hun buitenlandse inkomsten', zegt Kleinbard. 'Ze zijn wereldleiders in belastingontwijking.'

Google-structuur voldoet aan de wet

Een constructie zoals die van Google zal volgens Kleinbard ook bij nieuwe wetgeving kunnen blijven functioneren. 'Ik denk niet dat Google of Nederland een risico lopen. De Google-structuur voldoet geheel aan de wet en is een voorbeeld van een door en door verrot internationaal belastingstelsel.'

Kleinbard is sceptisch over de kansen dat de IRS op korte termijn een aanzienlijk deel van de misgelopen inkomsten zal weten te innen, ook als de wet van Levin zou worden aangenomen. 'Ik ga ervan uit dat bedrijven dan weer alternatieve investeringen vinden.'

Google betaalt door een constructie mede via Nederland hooguit 2,4% taks over winst uit het buitenland.

pdf artikel»