Fisucs tornt aan advocatengeheim

De fiscus boekt een belangrijke overwinning in de jacht op zwartspaarders en morrelt en passant aan het verschoningsrecht van de advocaaat.

Bron: FD, 18 oktober 2011

Fiscus tornt aan advocatengeheim

Piersma, J.; dinsdag 18 oktober 2011

De fiscus boekt een belangrijke overwinning in de jacht op zwartspaarders en morrelt en passant aan het verschoningsrecht van de advocaat.

Advocatenkantoor Van Doorne nv heeft een gevoelige nederlaag geleden bij de rechter. Het kantoor moet inzicht geven in belastinggegevens van een groep voormalige cliënten, allen familie van elkaar. De familie heeft een buitenlandse beleggingsportefeuille van ƒ 31 mln aan het zicht van de fiscus onttrokken.

De fiscus wil al een tijd een navordering opleggen en vraagt daarvoor informatie op. Maar de belastingadviseur van Van Doorne heeft een collega van hem, een advocaat, bij de zaak betrokken. Vervolgens doet Van Doorne een beroep op de geheimhoudingsplicht van de advocaat (verschoningsrecht) om de fiscus deze informatie te weigeren.

De Belastingdienst is naar de rechter gestapt. Die heeft onlangs bepaald dat de vlieger van Van Doorne niet opgaat. Volgens de Amsterdamse rechter heeft de familie zich gewend tot de belastingadviseur van Van Doorne, en niet tot de advocaat. Dat betekent dat de familie slechts beschermd wordt door het informele verschoningsrecht van de belastingadviseur. En dat volstaat niet om een brief van vijftien handgeschreven velletjes met informatie over de beleggingsportefeuille buiten het zicht van de fiscus te houden.

Jammer voor Van Doorne en jammer voor de familie. Maar dat is niet alles. Volgens Alexander van der Voort Maarschalk, advocaat bij Houthoff Buruma en raadsman van Van Doorne, probeert de fiscus met deze zaak de grenzen van het verschoningsrecht van de fiscaal adviseur te verkennen. Dat is ook de mening van de Belastingdienst zelf. Over het verschoningsrecht van de advocaat zegt het vonnis niet zo veel, aldus een woordvoerder van de fiscus.

Zwartspaarders

De fiscus maakt de afgelopen jaren intensiever jacht op zwartspaarders. Dat merken niet alleen de zwartspaarders zelf, maar ook hun adviseurs. De Belastingdienst neemt geen genoegen met een beroep op de geheimhoudingsplicht van adviseurs, ook niet als er een advocaat bij betrokken is. De rechter heeft de fiscus in een recent vonnis verder geholpen.

Maar Peter van Hagen van advocatenkantoor Hertoghs ziet dat toch een slagje anders. ‘Dit is een redelijk spectaculair vonnis. Met dit vonnis wordt de bijl gezet aan de wortel van het verschoningsrecht van advocaten die een samenwerkingsverband hebben met belastingadviseurs.’ En dat komt regelmatig voor, zo weet Van Hagen, die overigens zelf partner is bij een kantoor dat uitsluitend met advocaten werkt. ‘Een substantieel aantal kantoren in Nederland werkt met zowel advocaten als belastingadviseurs.’

Maar het vonnis van de Amsterdamse rechter is niet alleen een groot risico voor het businessmodel van het combikantoor. Ook het verschoningsrecht van de advocaat zelf is in het geding. ‘Als het aan de Belastingdienst ligt, moeten zelfs advocaten die rechtshulp verlenen in dit soort zaken informatie geven die zij in vertrouwen van hun cliënten hebben ontvangen.’

‘Daarmee probeerde de fiscus te tornen aan een van de meest fundamentele beginselen van de rechtstaat: het verschoningsrecht van de advocaat’, zegt Van Hagen.

De zaak raakt ook aan een bredere discussie over het verschoningsrecht van de advocaat. Bij de overheid bestaat al langer het vermoeden dat advocaten in sommige gevallen hun verschoningsrecht inzetten om illegale activiteiten af te schermen voor justitie of de fiscus.

Zo heeft het ministerie van Veiligheid en Justitie vorig jaar nog geopperd om het Bureau Financieel Toezicht inzage te geven in dossiers van advocaten als het bureau de cliënten verdenkt van witwassen, fraude of andere criminele activiteiten. Door weerstand uit de beroepsgroep is het zover niet gekomen.

pdf artikel»