Prominente belastingontduiker riskeert het schavot

  

Prominente belastingontduiker riskeert het schavot

Auteur(s): M. de Wit

Bekijk PDF



Accountancynieuws 24 februari 2006 nr 4www.accountancynieuws.nl1
Voor FiscALe fraudezaken gelden deAanmeldings-Transactie-enVervol-gingsrichtlijnen die per 1 januari 2006 in werking zijn getreden. Zij bepalen, net als hun voorganger, welke fiscale vergrijpen in aanmerking komen voor strafrechtelijke(inplaatsvanbestuurs-rechtelijke) afdoening. Het strafrecht wordt meer ingezet dan voorheen met
het oog op maatschappelijk effectbe-
zoals advocaten, notarissen, bankiers en – jawel - accountants. Het OM mikt hiermee op generaal preventieve wer-king, één van de twijfelachtiger doel-einden van het strafrecht. Het gaat om
het afschrikeffect van straf en de daar-
opzet
Hoe werken de nieuwe richtlijnen? De belastinginspecteur moet de zaak mel-den bij de zgn. boete-fraudecoördina-
tor als het fiscaal nadeel voor de schat-
500,- (ondernemingen) overschrijdt. Deze ambtenaar is verantwoordelijk voor het sanctiebeleid en bewaakt de eenheid en uitvoering ervan. Wanneer geensprakeisvanopzet,wordtslechts een correctie aangebracht met even-tueel een verzuim- of vergrijpboete. Mocht er wel opzet in het spel zijn dan
komt de zaak op tafel bij het selectie-
en de Belastingdienst deel uitmaken. Zij adviseren vervolgens het tripartite-
overleg waaraan wederom FIOD, Be-
lastingdienst maar ook het OM deel-nemen. Dit gremium beslist, op basis van de hoogte van het fiscaal nadeel voor de schatkist en een aantal bijko-mende factoren, of er strafrechtelijke vervolging plaatsvindt of dat de zaak weer op het bordje komt van de Belas-tingdienst.
Eerder vervolging
de factor is de status van de verdach-te: als deze een voorbeeldfunctie heeft zullen de instanties eerder overgaan tot vervolging. Onder ‘voorbeeldfunc-tie’ verstaat de richtlijn bijvoorbeeld
de accountant, de belastingadviseur,
tinginspecteur komen niet in het rijtje voor. Verder is van belang of er een fis-cale boete kan worden opgelegd. Als dat niet zo is, wordt ook overgegaan tot vervolging. Ook wat vagere facto-
renkunnenleidentotvervolging,zoals
‘slagvaardigheid’.
Verbijsterende impact
Bij een fiscaal nadeel vanaf € 25 000,-tot € 125 000,- kunnen de instanties overgaan tot strafrechtelijke vervolging wanneer sprake is van tenminste één bijkomende factor. Vanaf € 125 000,-
volgt in beginsel altijd vervolging, on-
€ 500 000,- kan het OM afzien van ver-volging, op grond van bijzondere om-
standigheden. De impact van de status-
factor op dit alles is bijna verbijsterend: een accountant komt bij verdenking van fiscale fraude ruim vijf keer eerder in aanmerking voor strafrechtelijke ver-volging dan iemand zonder voorbeeld-
functie. Een ander ongerijmd gevolg van
de richtlijnen is dat men een accountant strafrechtelijk kan vervolgen terwijl zijn cliënt ter zake van dezelfde fraude straf-rechtelijk vrijuit gaat (hij krijgt hoog-uit een fiscale boete). Dit kan zich bij-voorbeeld voordoen als sprake is van het medeplegen van fraude door een accountant ten behoeve van zijn cliënt met een fiscaal nadeel van minder dan
€ 125 000,-. De accountant heeft daarbij
jag: FIOD en OM vervolgen mediage-Het is een omslachtige procedure,zelf geen wederrechtelijk fiscaal voor-nieke zaken. De focus ligt daarbij opmaar het lijkt in ieder geval wel zorg-deel genoten. Een boete kunnen ze hem fraudeurs met een voorbeeldfunctie,vuldig. De belangrijkste bijkomen-daarom niet opleggen. Hij zal strafrech-
telijk worden vervolgd op basis van de richtlijnen, terwijl zijn cliënt slechts een boete riskeert (tenzij hij een voorbeeld-functie bekleedt of anderszins sprake is
van een bijkomende factor).
mee samenhangende publiciteit opde advocaat of de notaris. Opmerke-Forum shopping
potentiële fiscale wetschenders.lijk: de officier van justitie en de belas-Er bestaan belangrijke verschillen
tussen afdoening door de inspecteur enerzijds en de officier van jusititie an-derzijds, bijvoorbeeld wat betreft de bewijsregels. De inspecteur heeft het makkelijker dan de officier: hij kan de
bewijslast‘omkeren’doordewinstvan
kist de € 6000,- (particulieren) of € 12‘evenwichtige rechtshandhaving’ ofde belastingplichtige te schatten. Deze
zal dan moeten bewijzen dat de daad-werkelijke winst lager is - een lastige opgave. De officier dient daarentegen mettenminstetweebewijsmiddelende rechter te overtuigen dat sprake is van een fiscale normoverschrijding. Daar staat tegenover dat de officier gevan-genisstraf kan eisen en de inspecteur
slechts een boete kan opleggen. Het
overleg waarvan ambtenaren van FIODgeacht de bijkomende factoren. Totnaastelkaarbestaanvandezetweever-
schillende procedures roept de vraag op naar forum shopping: kan men de
meest gunstige procedure afdwingen?
Status heeft verbijsterende impact door nieuwe vervolgingsrichtlijnen
Prominente belastingontduiker riskeert het schavot Michiel de Wit
Het is dan eindelijk officieel: de accountant heeft een voorbeeldfunctie. Zo staat het tenminste in de nieuwe vervolgingsrichtlijnen van de Belastingdienst en het openbaar ministerie (OM). Allemaal leuk en aardig, maar het schept wel verplich-tingen. Prominente verdachten van belastingontduiking lopen eerder kans op het
schavot te belanden.
fraude-special

1www.accountancynieuws.nl24 februari 2006 nr 4 Accountancynieuws
una via-beginsel
Het is niet mogelijk om te ontkomen
niet met een beroep op het gelijkheids-beginsel als iemand wordt vervolgd op grond van diens status (er is geen spra-ke van gelijke gevallen, juist vanwege de voorbeeldfunctie). Het is wel moge-lijk om strafrechtelijke vervolging af te dwingen. Waarom zou iemand dat wil-len? Het zogenoemde una via-beginsel
brengt mee dat geen fiscale boete kan
vervolging en dat kan voordelig uitpak-ken. In de KB Lux-zaken heeft bijvoor-beeld een aantal zwartspaarders geko-zen voor deze strategie. Zij weigerden in te keren en werden dus strafrechte-lijk vervolgd. De rechter sprak hen ver-volgens vrij wegens gebrek aan bewijs. De Belastingdienst kan hen geen boete meer opleggen. Uiteindelijk is deze ca-tegorie financieel beter af dan de groep die vrijwillig inkeerde: als de aanslag in de fiscale procedure standhoudt, beta-len zij slechts de ontdoken belasting. De inkeerders betaalden daar bovenop
een boete van 50%, maar sliepen allicht
beter dan degenen die een strafrechte-
lijke veroordeling riskeerden.
Een gevoelsbeslissing Hetnieuwevervolgingsbeleidkandebe-lastingplichtige om meerdere redenen in een ongemakkelijke situatie plaatsen. Zozaldeinspecteurgeneigdzijnomzijn sterke bewijspositie uit te spelen onder dreiging van een strafrechtelijke proce-dure.Eendergelijkeintimiderendebena-
dering kan ertoe leiden dat cliënten een
de feiten daartoe aanleiding geven. Cli-enten kunnen hier toch de voorkeur aan geven om zo strafrechtelijke vervolging af te kopen. Veelal is dat een gevoelsbe-slissing. Het is echter raadzaam om een zorgvuldige analyse te maken van de re-levante feiten en omstandigheden en de implicaties daarvan in zowel een fiscale alsstrafrechtelijkeprocedure.
AlCapone
Daarnaast kan het OM het fiscale wan-gedrag aangrijpen om in feite een ander delict te bestraffen. Te denken valt aan
handelen met voorkennis. Dit is straf-
rechtelijkmoeilijktebewijzen.Hetgeno-
tenvoordeelisveelalevident,maarwordt
aan strafrechtelijke vervolging, ookdoorgaans niet aangegeven (dit voordeel
is in beginsel belast als ‘inkomsten uit overigewerkzaamheden’).Vervolgingop grond van verdenking van fiscale frau-deligtdanwelbinnenbereik.Fiscaalad-vocaten refereren in dat verband wel aan Al Capone: deze werd veroordeeld tot elf jaar zware gevangenisstraf wegens be-lastingfraude terwijl de overheid overi-
gedelictentegenhemnietkonbewijzen.
worden opgelegd na strafrechtelijkehogefiscaleboeteaccepterenzonderdatIn de strafmaat zijn ongetwijfeld ook die
andere, niet bewezen delicten op een of andere manier verdisconteerd. Het risi-co op een dergelijke onzuivere wetstoe-passing loopt men nu als accountant of ander persoon met een voorbeeldfunctie dusookinNederland.An
M. de Wit, Jaeger
advocaten
fraude-special
Mijn doel.
Piet-Jan Boringa
Wat is úw doel?
■ Bedrijfsleven
■ Detachering
■ Openbare Accountancy
Informeer naar onze unieke
loopbaanbegeleiding op maat!
Telefoon 033 450 7160 of email
pjboringa@auditsupport.nl
Voordat u zelf van loopbaan verandert, moet u toch echt eens kennismaken met de carrièrebegeleiding van Alterim Audit Support. Met behulp van onze professionals vindt u sneller een perfect passende baan in elk van deze drie sectoren:


DE RA DIE HOOGSTPERSOONLIJK VOOR JE CARRIÈRE ZORGT
Marijn is nu 4 jaar, en het is opmerkelijk
hoe snel kinderen ontwikkelen.
Zelf groei ik ook. Het is net als op
mijn werk, het begeleiden van talent
in de accountancy. Ook daarin blijf
ik niet stil staan. Integendeel.
Want als RA weet ik zelf het beste
hoezeer het vak verandert.
Benieuwd?
Kijk op www.auditsupport.nl



Weteringschans 237
1017 XH Amsterdam

T 020 - 676 04 81
F 020 - 676 04 82
E info@jaeger.nl

neem contact op