Aanbod getuigenbewijs correct behandeld door het hof

  

Aanbod getuigenbewijs correct behandeld door het hof

Datum: 23-05-2014
Auteur(s): I.R.J. Thijssen

Bekijk PDF





NTFR2014/1491 Aanbod getuigenbewijs correctbehandeld door hethof
Hoge Raad23mei2014,nr.12/05526 Hof Den Haag23oktober2012,nr.11/00051
Belastingjaar/tijdvak Wetsartikelen
Auteur BNB
ECLI
2002 en 2003Brondocument Awb-art. 8:61
Awb-art. 8:60 Awb-art. 8:63
mr. I.R.J. Thijssen 2014/154
ECLI:NL:HR:2014:1194
Samenvatting
Belanghebbende ende inspecteur verschillenvanmening over de vraag waar de plaats vanleiding vanbelanghebbende is gelegen:in
Nederland ofinde Nederlandse Antillen? Inhetkader vaneenstrafrechtelijk onderzoek heeftde FIOD getuigengehoord.De getuigenverklaringenzijnvoor fiscale doeleindenvrijgegeven.Bijde rechtbank heeftbelanghebbende vergeefs gepoogd getuigente horen.HofDenHaag is inhoger beroep voorbijgegaanaanhettijdens de tweede zitting door belanghebbende gedane voorwaardelijke getuigenbewijsaanbod.Volgens hethofbetreftheteenherhaling vaneenreeds ineerste aanleg gedaanaanbod enbelanghebbende heeftvoor beide zittingeninhoger beroep eenuitnodiging ontvangenwaarinde mogelijkheid is gebodengetuigenmee te brengenofop te roepen.Incassatie klaagtbelanghebbende erover dathetaanbod getuigenbewijs is gepasseerd,echter zonder succes.Indienhet bewijsaanbod moetwordenopgevatals eenverzoek om aanhouding vanhetonderzoek ter zitting,kande rechter volgens de Hoge Raad volstaanmetde mededeling dathijgelegenheid biedttotuitvoering vandataanbod.Hier is datgebeurd door middelvande uitnodigingenvoor de zittingen.Nietis geblekendatzichhier eenomstandigheid heeftvoorgedaanop grond waarvanbelanghebbende inredelijkheid nietkanwordentegengeworpendatzijvande inde uitnodigingsbriefgenoemde mogelijkheid geengebruik heeft gemaakt.Voor zover hetaanbod totgetuigenbewijs moetwordenopgevatals eenverzoek aanhethofom getuigenop te roepenop de voetvanart.8:63,lid 3,Awb,geldtdathetde rechter vrijstaatalleendan(zelf) eengetuige op te roepenindienhem ditinhetkader van de op hem rustende taak zinvolvoorkomt.Hierbijmag de rechter latenmeewegendatde desbetreffende partijzelfgeenpogingenheeft ondernomenom ervoor te zorgendatde getuige ter zitting aanwezig is.Hethofheefteenenander nietmiskend.
(Cassatieberoep ongegrond.)
Feiten
3.1.Incassatie kanvanhetvolgende wordenuitgegaan.
3.1.1.Belanghebbende heeftinhaar aangifte voor de vennootschapsbelasting voor de jaren2002 en2003 hetstandpuntingenomendat haar plaats vanleiding nietis gelegeninNederland maar inde Nederlandse Antillen.
3.1.2.De Inspecteur heeftde door belanghebbende ingediende aangiftenvoor de jaren2002 en2003 gecorrigeerd bijaanslagenmet dagtekening 20 augustus 2005 respectievelijk 22 december 2006 enis daarbijervanuitgegaandatbelanghebbende inNederland gevestigd is gebleven.
3.1.3.Op 23 april2007 hebbeninhetkader vaneenstrafrechtelijk onderzoek doorzoekingenter inbeslagname plaatsgevondenonder meer op hetkantoor vanbelanghebbendes toenmalige gemachtigde enop hetkantoor vanhaar huidige gemachtigde.Inhetkader van hetstrafrechtelijk onderzoek heeftde FIOD getuigenenverdachtengehoord.De getuigenverklaringenzijndoor de Officier vanJustitie in juli 2008 voor fiscale doeleindenvrijgegeven.
Geschil
3.2.Hethofis voorbijgegaanaanhettijdens de tweede zitting voor hethofvan12 september 2012 door belanghebbende gedane
voorwaardelijke aanbod bewijs te leverendoor middelvanhethorenvangetuigen.Hetheeftdaartoe geoordeeld datheteenherhaling betreftvaneenreeds ineerste aanleg gedaanaanbod endatbelanghebbende voor beide zittingeninhoger beroep eenuitnodiging heeftontvangenwaarinde mogelijkheid is gebodengetuigenmee te brengenofop te roepen.
Rechtsoverwegingen
3.1.Hetzojuistbedoelde voorwaardelijke bewijsaanbod is neergelegd inde pleitaantekeningenvanbelanghebbende voor de zitting van
hethofvan12 september 2012.Aldaar is vermeld datbelanghebbende haar voorwaardelijke bewijsaanbod,zoals ook alineerste aanleg is gedaan,herhaalt,endatditaanbod nadrukkelijk ook betrekking heeftop (AA) en(BB).Voor de Rechtbank heeft belanghebbende bijherhaling laatstgenoemdenzelfopgeroepen,maar zijzijnnietverschenen.Vervolgens heeftbelanghebbende de Rechtbank verzochtdeze getuigenop de voetvanart.8:63,lid 3,Awb op te roepen.De Rechtbank heeftditverzoek afgewezen. 3.3.2.Inde totde gedingstukkenbehorende uitnodigingenvoor beide zittingenvoor hetHofis belanghebbende gewezenop de mogelijkheid getuigenmee te brengenofbijaangetekende briefofdeurwaardersexploitop te roepen.HetHofheeft,incassatie onbestreden,geoordeeld datbelanghebbende vandie mogelijkheid geengebruik heeftgemaakt.
3.3.3.Inhethiervoor in3.3.1 bedoelde bewijsaanbod kaneenverzoek wordengelezenaanhetHofom aanhouding vanhetonderzoek ter zitting teneinde belanghebbende inde gelegenheid te stellennader bewijs te leverendoor middelvandoor haar mee te brengenof op te roepengetuigen.Hetaanbod zouook kunnenwordenopgevatals eenherhaling vanhetvoor de Rechtbank gedane verzoek om getuigenop te roepenop de voetvanart.8:63,lid 3,Awb.

3.3.4.Tenaanzienvanhetbewijsaanbod,opgevatals eenverzoek om aanhouding vanhetonderzoek ter zitting,heefthetvolgende te gelden.Indieneen(voorwaardelijk) bewijsaanbod is gedaan,kande rechter volstaanmetde mededeling dathijgelegenheid biedttot uitvoering vandataanbod (zie HR17 december 2004,nr.38.831,ECLI:NL:HR:2004:AR7741,BNB 2005/152).Inhetonderhavige geval heefthetHofdoor middelvande hiervoor in3.3.2 bedoelde uitnodigingenvoor de zittingenvan29 mei 2012 envan12 september 2012,belanghebbende gewezenop de mogelijkheid getuigenmee te brengenofbijaangetekende briefofdeurwaardersexploitop te roepen.Inhetalgemeenvoldoeteenuitnodiging meteenzodanige mededeling aande zojuistbedoelde eis datgelegenheid wordt gebodentotuitvoering vaneenbewijsaanbod.Eenzodanige mededeling volstaatnietingevallenwaarinde desbetreffende partijin redelijkheid nietkanwordentegengeworpendathijvandie mogelijkheid geengebruik heeftgemaakt.Eenzodanig gevaldoetzich bijvoorbeeld voor als ter zitting nieuwlichtvaltop de noodzaak tothetleverenvanbewijs.Inhetonderhavige gevalblijktuitde stukken vanhetgeding nietvanomstandighedenwaaruitzoukunnenvolgendataanbelanghebbende inredelijkheid nietkanworden tegengeworpendatzijheeftnagelatengetuigenmee te nemenofop te roepenofhetbewijsaanbod nieteerder heeftgedaan.In cassatie is ook nietgesteld datdergelijke omstandighedenvoor hetHofzijnaangevoerd.Tegendeze achtergrond kannietworden gezegd dathetHofhetvorenoverwogene heeftmiskend metzijnverwerping vanhetverzoek om aanhouding op de grond dat belanghebbende geengebruik heeftgemaaktvande mogelijkheid getuigenmee te brengenofop te roepen.’s Hofs oordeelis ook niet ontoereikend gemotiveerd.Inzoverre faalthetmiddelderhalve.
3.3.5.Voor zover hethiervoor in3.3.1 bedoelde aanbod moetwordenopgevatals eenverzoek aanhetHofom getuigenop te roepen op de voetvanart.8:63,lid 3,Awb,heefthetvolgende te gelden.Hetstaatde rechter vrijalleendan(zelf) eengetuige op te roepen indienhem ditinhetkader vande op hem rustende taak zinvolvoorkomt(zie HR13 maart2009,nr.43.313,NTFR2009/730, ECLI:NL:HR:2009:BH5559,BNB 2010/4).Bijde beoordeling vanhetverzoek mag de rechter latenmeewegendatde desbetreffende partijzelfgeenpogingenheeftondernomenom ervoor te zorgendatde getuige ter zitting aanwezig is.Metzijndoor hetmiddel bestredenoordeelheefthetHofditeenenander nietmiskend.’s Hofs oordeelis ook nietontoereikend gemotiveerd.MiddelV faalt derhalve voor hetoverige eveneens.
3.3.6.Ook de overige middelenkunnenniettotcassatie leiden.Ditbehoeft,gezienart.81,lid 1,vande Wetop de rechterlijke organisatie,geennadere motivering,nudie middelennietnopentotbeantwoording vanrechtsvrageninhetbelang vande rechtseenheid ofde rechtsontwikkeling.
Commentaar
Op grond vanart.8:60,lid 4,Awb kunnenpartijengetuigenmeebrengenof(bijaangetekende briefofdeurwaardersexploot) oproepen,
mits daarvanuiterlijk eenweek voorafgaande aande zitting aande rechtbank enandere partijenmededeling is gedaan.Verschijnt vervolgens de door eenpartijmeegebrachte ofopgeroepengetuige ter zitting,dankande rechter desalnietteminafzienvanhethoren vande betreffende getuige ‘indienzijvanoordeelis datditredelijkerwijs nietkanbijdragenaande beoordeling vande zaak’ (art.8:63, lid 2,Awb).Uitde parlementaire geschiedenis enjurisprudentie blijktdatrechters zeer terughoudend moetenzijnmethetafzienvanhet horenvaneendaadwerkelijk ter zitting verschenengetuige.
Hetkanook voorkomendateendoor eenpartijopgeroepengetuige nietter zitting verschijnt.Eenpersoondie door eenpartijis opgeroepenom als getuige te verschijnenis immers nietverplichtom daaraangevolg te geven.Indieneenpartijeengetuige heeft opgeroepen,maar deze is nietverschenen,kande partijde rechter verzoekenom gebruik te makenvandiens bevoegdheid om de getuige zelfop te roepenexart.8:63,lid 3,Awb).Uiteenarrestvande Hoge Raad van13 maart2009 (NTFR2009/730) blijktdateen rechter pas vandeze bevoegdheid gebruik hoeftte makenindienhem ditvoor de zaak ‘zinvoloverkomt’.Enigszins onduidelijk is hoe
deze door de Hoge Raad geïntroduceerde maatstaf‘zinvol overkomen’precies moetwordenuitgelegd,maar hetligtvoor de hand te veronderstellendatdeze maatstafnietstrenger kanzijndande inart.8:63,lid 2,Awb opgenomenmaatstaf‘redelijkerwijs nietkan
bijdragen’.Zoudatanders zijn,danzoude aante leggenmaatstafafhankelijk zijnvande (vrije) keuze vaneengetuige om gevolg te gevenaaneenverzoek vaneenpartijom ter zitting te verschijnen.
Inhetonderhavige arrestvultde Hoge Raad de in2009 geïntroduceerde maatstaf‘zinvoloverkomen’ nader indoor daar aantoe te voegendatbijde beoordeling vaneenverzoek om gebruik te makenvande bevoegdheid om eengetuige exart.8:63,lid 3,Awb op te roepen,de rechter mag ‘latenmeewegendatde desbetreffende partijzelfgeenpogingenheeftondernomenom ervoor te zorgendatde getuige ter zitting aanwezig is’.Als gevolg hiervanzullenpartijenveeleerder danvoorheenzelfgetuigenoproepenmiddels een aangetekende briefofdeurwaardersexploot(inplaats vaninde stukkenofter zitting eengetuigenaanbod te formuleren),ook ingevallen waarinvoorafreeds duidelijk is datde als getuige op te roepenpersoongeengevolg zalgevenaande oproep.
[1]Igor Thijssenis verbondenaanKanPiek Fiscale Advocatuur te Amsterdam
Bron:http://www.ndfr.nl/link/NTFR2014-1491 Datum:11-4-2016 15:04:19
Alle rechten voorbehouden. Alle auteursrechten en databankrechten van deze tekst worden uitdrukkelijk voorbehouden. Deze rechten berusten bij Sdu Uitgevers. Niets uit NDFRmag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand ofopenbaar gemaakt in enige vorm ofop enige wijze, hetzij elektronisch,mechanisch, door fotokopieën, opnamen ofenige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
All rights reserved. No part ofthis publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise, without the publisher’s prior consent.



Weteringschans 237
1017 XH Amsterdam

T 020 - 676 04 81
F 020 - 676 04 82
E info@jaeger.nl

neem contact op