Kerstlichtjes, fiscale lijstjes, een cryptowallet en een appartement met uitzicht op de Burj Khalifa

Kerst 2025

Het is een koude decemberochtend. Buiten knippert de kerstverlichting net iets te enthousiast voor dit vroege uur, binnen pruttelt de koffie en op het bureau ligt – zoals ieder jaar – een keurige stapel dossiers die ook met Kerstmis niet spontaan verdwijnt. De agenda zegt kerstlunch, maar het hoofd zegt bezwaarschriften, memo’s en ergens, tussen de dennennaalden en de chocoladekransjes, fluistert het formele belastingrecht zachtjes mee: “denk om je termijnen”.

Terwijl heel Nederland nadenkt over cadeaus en kerstmenu’s, denkt de fiscalist aan iets anders: de toepassing van het btw-nultarief, het werkelijk rendement, het belastbaar inkomen en het kapitale box 3 vermogen van zijn cliënt. En steeds vaker bestaat dat vermogen niet alleen uit spaargeld, beleggingen of onroerend goed, maar ook uit iets ongrijpbaars. Iets digitaals. Iets waarvoor geen sleutelbos bestaat, maar wel een ‘seed phrase’.

Terwijl de meeste mensen in december terugkijken op het afgelopen jaar, doen fiscalisten iets anders: zij kijken óók vooruit. Naar 2026. Naar regels, rechten, verplichtingen en – laten we eerlijk zijn – naar dat ene appartement in Dubai waarover de cliënt terloops zei: “Ach, dat staat alleen maar op mijn naam.”

De kerstgedachte en het formele recht

Het bestuderen van een belastingbijsluiter is misschien niet de meest spannende exercitie in het fiscale vakgebied. Het gaat over termijnen, bevoegdheden, bewijslastverdeling, informatieverplichtingen en rechtsbescherming. Toch is het juist dit formele kader dat in 2025 meer dan ooit de sfeer bepaalde. Niet de vraag of de Belastingdienst iets wil weten, maar hoe, wanneer en onder welke voorwaarden.

En laten we eerlijk zijn, dat past eigenlijk best bij het kerstfeest, zoals wij dat in familieverband vieren. Die kerst draait immers om regels (wie kookt wat?), termijnen (wanneer beginnen we?) en informatie-uitwisseling (heb je echt al een cadeau voor iedereen?).

In 2026 wordt informatie-uitwisseling weer een belangrijk item bij de belastingheffing. Vooral voor cryptobezitters. Door de invoering van de DAC-8 wetgeving zal de Belastingdienst in 2027 gaan beschikken over informatie dat bepaalde belastingplichtigen hebben gehandeld in cryptovaluta. De dienst gaat dus over meer gegevens beschikken, hetgeen ontegenzeggelijk gaat leiden tot vele vragenbrieven aan cryptobezitters.  En het uitgangspunt is en blijft: wie crypto bezit, moet dit zelf volledig melden, ook als de wallet wordt beheerd via een buitenlandse exchange of via een ‘cold wallet’ “die niemand anders kent”.

De kerstgedachte mag warm zijn, het formele recht is dat zelden. Wie verzuimt zijn fiscale verplichtingen na te komen loopt een keer tegen het boeterechtelijk instrumentarium van de inspecteur aan of erger: tegen het strafrecht.

Box 3 in 2025: van fictie naar realiteit

Box 3 blijft een bron van gesprek, geschil en jurisprudentie. De rechtspraak van de afgelopen jaren heeft duidelijk gemaakt dat de belastingheffing moet aansluiten bij het daadwerkelijk behaalde rendement. In 2025 is dit uitgangspunt verder verankerd, maar de praktische uitwerking blijft complex.

Crypto behoort in beginsel tot box 3 en wordt gewaardeerd tegen de waarde in het economisch verkeer op de peildatum. Of het nu gaat om Bitcoin, Ethereum of andere tokens: de volatiliteit maakt de fiscale werkelijkheid grillig. Wie op 1 januari een hoge waarde moet aangeven en later in het jaar een forse daling ziet, merkt dat box 3 soms weinig kerstgevoel oproept. Of is daar toch de redding van het “formulier” werkelijk rendement?!

Dubai, digitale munten en de kersttafel

Het gesprek aan de kersttafel in 2025 klinkt anders dan tien jaar geleden. Tussen de verhalen over reizen en vastgoed door valt ineens het woord “wallet”. Of “bitcoin”. En ergens zegt iemand: “Dat regelt zich wel.”

De fiscalist weet wel beter.

Want of het nu gaat om een appartement in Dubai, crypto-activa op een’ hardware wallet’ of een nalatenschap die zich over landsgrenzen en blockchains uitstrekt: Nederland kijkt mee. Via box 3. Via de erfbelasting. Via de omkering van de bewijslast en boetes.

Een kerstwens

Mocht u met kerst toch even aan Dubai denken: geniet van het uitzicht, maar vergeet niet dat palmbomen soms een fiscale schaduw werpen.